Czym jest Sankcja Kredytu Darmowego
Sankcja kredytu darmowego jest instytucją prawną mającą na celu ochronę praw konsumentów w ramach zawieranych przez nich umów kredytowych. Jej istota polega na umożliwieniu kredytobiorcy spłaty kredytu bez wszelkich związanych z tym stosunkiem prawnym kosztów (przykładowo odsetek kapitałowych i prowizji) w przypadku, gdy kredytodawca nie wywiązał się z obowiązków informacyjnych
nałożonych na niego przez ustawę o kredycie konsumenckim z 2011 r.
Najczęstsze naruszenia obowiązków informacyjnych przez kredytodawców
Katalog wszystkich informacji, których nieprawidłowe wskazanie w umowie kredytu konsumenckiego umożliwia konsumentowi skorzystanie z sankcji kredytu darmowego jest zawarty w artykule 45 ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 r. Wyróżnić spośród tychże obowiązków informacyjnych należy konieczność wskazania przez kredytodawcę wysokości całkowitej kwoty kredytu, całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta oraz rzeczywistej stopy oprocentowania kredytu (RRSO).
Najpowszechniejszym z naruszeń wspomnianych obowiązków informacyjnych jest błędne wskazanie zarówno RRSO, jak i całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta, w wyniku nieznajdującego oparcia w przepisach naliczania przez kredytodawcę odsetek kapitałowych od pozaodsetkowych kosztów kredytu. Zgodnie bowiem ustawą o kredycie konsumenckim z 2011 r. odsetki te powinny być naliczane wyłącznie od kwoty rzeczywiście wypłaconej kredytobiorcy, którą jest całkowita kwota kredytu.
W przypadku umów oferowanych przez Santander Consumer Bank częstym naruszeniem wspomnianych obowiązków informacyjnych jest również błędne wskazanie całkowitej kwoty kredytu w wyniku uwzględnienia w jej wysokości kosztu składki ubezpieczeniowej, którego efektem jest również zafałszowanie wartości RRSO.
Jakie warunki musi spełniać umowa kredytu, aby możliwe było skorzystanie w jej przypadku z sankcji kredytu darmowego?
Zawarcie umowy po dniu 17 grudnia 2011 r. – skorzystanie z sankcji kredytu darmowego jest możliwe jedynie wobec umów zawartych nie wcześniej niż w dniu 18 grudnia 2011 r.
Konsumencki charakter sprawy - stroną umowy musi być osoba fizyczna, a celem kredytu nie może być finansowanie działalności gospodarczej. Naruszenie obowiązków informacyjnych – treść umowy kredytu musi naruszać obowiązki informacyjne wymienione w artykule 45 ustawy o kredycie konsumenckim z 2011 r.
Podsumowanie wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
z dnia 23.04.2026 r. w sprawie C-744/24
W dniu 23.04.2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) odpowiedział na zadane przez polski sąd powszechny pytanie prejudycjalne dotyczące dopuszczalności naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu takich jak prowizja, czy też składka ubezpieczeniowa, które ma niezmierne znaczenie dla niemalże wszystkich spraw dotyczących sankcji kredytu darmowego.
Zagadnienie to bowiem jest najczęstszym przedmiotem sporów przed polskimi sądami dotyczących tej instytucji prawnej. Odpowiedź na to pytanie jest jednoznacznie pozytywna dla konsumentów. TSUE, odwołując się do systematyki unijnej dyrektywy o kredytach konsumenckich oraz swojego wcześniejszego orzecznictwa (C-377/14, C-779/18, C-686/19), wprost wskazał, tego rodzaju praktyka jest niezgodna z prawem unijnym, a w szczególności z zawartą w przywołanym wcześniej akcie prawnym definicją stopy oprocentowania kredytu. TSUE bowiem ponownie podkreślił, że całkowita kwota kredytu i całkowity koszt kredytu są pojęciami w zupełności rozłącznymi, przez co niedopuszczalne jest traktowanie prowizji, czy też składki ubezpieczeniowej, jednocześnie jako kosztu kredytu i kwoty wypłaconej konsumentowi, od której to możliwe jest naliczanie odsetek kapitałowych.
Ponadto TSUE doprecyzował, że tego rodzaju praktyka nie byłaby dopuszczalna nawet w przypadku, gdyby prawo krajowe przewidywałoby możliwość naliczania odsetek kapitałowych od prowizji, czy też składki ubezpieczeniowej, na podstawie odrębnych przepisów, gdyż prowadziłoby to do nadmiernego skomplikowania informacji przekazywanych konsumentom przez instytucje finansowe.
Omówiony powyżej wyrok pozytywnie wpłynie na ochronę praw konsumentów w naszym kraju, przede wszystkim dzięki ujednoliceniu orzecznictwa sądów powszechnych dotyczącego sankcji kredytu darmowego oraz idącym za tym zmianom praktyk na rynku usług finansowych.
Wybierz BANK w którym posiadasz kredyt
Sprawdź informacje dotyczące Sankcji Kredytu Darmowego w poszczególnych Bankach i Firmach Pożyczkowych. Przekaż nam sprawę, a my zajmiemy się odzyskaniem Twoich pieniędzy.
Bank Pekao
BNP Paribas
Credit Agricole
VeloBank
Provident
Aasa
