WIBOR
Kontrowersje wokół ustalania wskaźnika
Niemalże każda umowa o kredyt hipoteczny ze zmienną stopą oprocentowania kredytu opierała wartość stopy na wskaźniku referencyjnym WIBOR.
Wskaźnik ten od dłuższego czasu rodzi kontrowersje, w szczególności w zakresie sposobu ustalania jego wartości. Jest ona bowiem w praktyce ustalana wyłącznie na podstawie międzybankowych ofert depozytów pieniężnych, za którymi nie stały realne transakcje pomiędzy bankami. Właśnie ta okoliczność umożliwiała bankom wpływać na kształtowanie się wartości tego wskaźnika. Co istotne - banki nie informowały kredytobiorców w żaden sposób o ryzyku związanym z WIBOR-em.
Banki przy zawieraniu umów kredytu hipotecznego w żaden sposób nie informowały również swoich klientów o historycznych wahaniach wartości wskaźnika referencyjnego WIBOR, pomimo ciążącego na nich obowiązku prawnego, znajdującego swoje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Powyższe okoliczności wprost świadczą o tym, że tak skonstruowane klauzule
umowne mają charakter abuzywny i w związku z tym są bezskuteczne w stosunku do konsumentów. To zaś z kolei prowadzi do nieważności całej umowy albo zmiany zmiennej stopy oprocentowania na stałą stopę oprocentowania.
Pierwsza z tych opcji rodzi obowiązek zwrotu przez bank wszystkich uiszczonych kosztów kredytu na rzecz kredytobiorcy oraz natychmiastowej konieczności zwrotu całej kwoty kredytu przez kredytobiorcę.
Druga zaś skutkuje obowiązkiem zwrotu przez bank wszystkich uiszczonych kosztów kredytu oraz obniżeniem stopy oprocentowania kredytu do wartości stałej marży wskazanej w umowie.
Już 12 lutego bieżącego roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozwieje wszelkie wątpliwości związane z abuzywnością omawianych klauzul, co znacząco wpłynie na rozstrzygnięcia polskich sądów w sprawach WIBOR.
Stanowisko Trybunału wyznaczy kierunek dalszego orzecznictwa w Polsce i wpłynie na ocenę zgodności takich umów z prawami konsumentów. Skutki tego rozstrzygnięcia mogą mieć znaczenie dla tysięcy toczących się i przyszłych postępowań.
Skontaktuj się z nami - wstępnie ocenimy Twoją sytuację.
Bezpłatnie przeanalizujemy umowę z bankiem.
Masz szansę odzyskać tysiące złotych.
WIBOR – analiza prawna umów kredytowych
WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate) to referencyjna stopa procentowa stosowana przy ustalaniu oprocentowania kredytów złotowych o zmiennej stopie procentowej, w szczególności kredytów hipotecznych i konsumenckich. W praktyce oprocentowanie kredytu składa się z marży banku oraz aktualnej wartości wskaźnika WIBOR.
Zmiany WIBOR-u mają bezpośredni wpływ na wysokość rat kredytowych. Wzrost wskaźnika powoduje wzrost kosztów obsługi kredytu, natomiast jego spadek może prowadzić do obniżenia rat. Z tego względu WIBOR ma istotne znaczenie dla sytuacji finansowej kredytobiorców.
Jak WIBOR funkcjonuje w umowach kredytowych?
W zdecydowanej większości umów kredytowych banki:
- odsyłają do wskaźnika WIBOR jako elementu zmiennego oprocentowania,
- nie określają szczegółowo mechanizmu jego ustalania,
- nie zawsze w sposób jednoznaczny wyjaśniają ryzyka związane ze zmianą wysokości rat.
Z perspektywy prawa konsumenckiego kluczowe znaczenie ma to, czy kredytobiorca został w sposób jasny, zrozumiały i kompletny poinformowany o konsekwencjach ekonomicznych wynikających z zastosowania WIBOR-u.
WIBOR a prawo konsumenckie
Choć WIBOR funkcjonuje w ramach unijnych regulacji (w tym Rozporządzenia BMR), sam fakt jego regulowanego charakteru nie wyłącza możliwości badania postanowień umownych pod kątem ich zgodności z przepisami o ochronie konsumentów.
W praktyce sądowej coraz częściej pojawiają się pytania dotyczące:
- transparentności klauzul oprocentowania,
- zakresu informacji przekazywanych kredytobiorcom,
- możliwości uznania określonych zapisów umownych za niedozwolone (abuzywne).
Wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej a kredyty WIBOR
12 lutego 2026 r. TSUE ma ogłosić wyrok w sprawie C-471/24, skierowanej przez Sąd Okręgowy w Częstochowie. Sprawa dotyczy możliwości badania przez sądy krajowe klauzul odsyłających do WIBOR-u w świetle Dyrektywy 93/13/EWG o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich.
Orzeczenie TSUE:
- nie przesądzi automatycznie o nieważności umów kredytowych,
- może jednak określić standardy oceny, jakie powinny stosować sądy krajowe przy analizie umów opartych o WIBOR.
Dlaczego analiza umowy WIBOR ma znaczenie?
Każda umowa kredytowa powinna być oceniana indywidualnie. Istotne znaczenie mają m.in.:
- treść klauzul oprocentowania,
- sposób przedstawienia ryzyka zmiennej stopy procentowej klientowi banku,
- dokumentacja przekazana kredytobiorcy na etapie zawierania umowy.
W określonych przypadkach możliwe jest zakwestionowanie zapisów umownych, jeżeli nie spełniają one wymogów przejrzystości i równowagi kontraktowej.
Nasza pomoc - kredyty WIBOR
PIZK zajmuje się analizą umów kredytowych opartych o WIBOR pod kątem zgodności z przepisami prawa oraz aktualnym orzecznictwem sądowym.
Celem analizy jest:
- ocena treści umowy,
- identyfikacja potencjalnych klauzul niedozwolonych,
- wskazanie możliwych kierunków dalszego postępowania prawnego.
Skontaktuj się z nami już teraz aby uzyskać wstępną analizę!
